Tarihçinin Günlüğü, 2 Haziran 2022, Bekir Ulaş

Tarih biliminde usûl,bu günkü ifadeyle metodoloji çok önemlidir. Tarih lisansına başlayan öğrencilere mutlaka Metodoloji okutulur. Fakültelerimizde bu dersleri okutan çok değerli akademisyenlerimiz var. İstabul Üniversitesinde rahmetli Ord.Prof.Dr.Zeki Velidi Togan’dan sonra Tarihte Usül derslerini okutan Prof.Dr. Mübahat Hanım (Kütükoğlu) bu alanın başlıca duayenleri idi.
Tarih yazılış tarzına göre dörde ayrılıyordu:
1- Rivayetçi(Nakli) tarih
2- Öğretici/Pragmatik tarih
3-İlliyetçi/Neden-nasılcı tarih
4- İçtimai tarih
Bir de bunlardan başka çağdaş İngiliz tarihçisi Arnold Toynbee’nin ihdas ettiği Mukayeseli Tarih metodu vardır.
Şikari’nin Karamanoğlulları Tarihi, birinci gruba giren bir örnektir:
Yavuz Sultan Selim tarafından Karaman diyarına serdar tayin edilen Ali Paşa, Karaman Beyi Kasım’ı hile ile ortadan kaldırmak için kethüdası Hocant Oğlu’na Larende Beyliği’ni vadederek onunla gizlice anlaştı. Ol dahi bu teklifi kabul edicek oldu. Ana yirmi bir miskal zehir virdiler. Lain varup Taşili’ne gitdi, bir zaman orada eğlendi.
Ezincanip Kasım Bey’in üç oğlu dört kardaşı var idi. Ramazanı Şerif’ten bir hafta evvel birkaç beyleriyle Kestel Yaylağına çıkdılar. Bir kaç gün iyşü safa eylediler. Hocant Oğlu, Kasım Bey’in yaylağa geldiğini duyup, lain zehri alub yaylağa geldi. Kasım Bey’e buluşub ziyafet şeklinde bir kaç kuzu ve helva bişürdi. Andan sonra zehri şerbete katub otuz dane server, üç oğlu, bir karındaşı oturup helvayı ününde kodu. Şerbet-i ecel virüb merhum oldular.
Sunup camı ecel sakii devran,
Anı nuş eyledi Ali Karaman
Gitdi pes bunların devri zamanı
Ecel çün kimseye virmez emanı..

Siz de fikrinizi yazabilirsiniz: