Şüregel destanı

Bekir Ulaş

Osmanlı’nın Balkanlar’da yaşadığı büyük felaketlerden bir önceki kaybı hiç şüphesiz 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşıdır. Sultan Abdülhamit Han dış politikayı çok iyi bilen ve uygulayan bir padişah olmasına rağmen ne yazık ki tamamen muhalif olduğu bu savaşı engelleyemedi. 1877 yılının Nisan’ında Ruslar iki cepheden, Doğudan ve Batıdan saldırıya geçtiler. Böylece devlet çok namüsait şartlar altında savaşı kabullenmek zorunda kaldı. Çünkü Kırım Harbi’nden beri dünya konjonktürü büyük devletler lehine çok değişmişti. Teknoloji ile birlikte silahların tahrip gücü de artmıştı.

Tarihimizde “Doksan Üç Harbi” diye bilinen bu savaşta Türk müşirleri arasında muharebe meydanlarına kadar akseden rekabet kavgaları Rusları Doğu’da Erzurum’a, Batı’da İstanbul kapılarına getirdi. Takviye edilemeyen birlikler üst üste büyük yenilgiler alarak eriyip gittiler. Kazanılan mevzi muharebeler harbin seyrini ve sonucunu hiçbir şekilde etkilemedi. Sonunda bozguna dönüştü. Harbin sonunda imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile Ruslar, Osmanlı Devleti’ni istedikleri gibi parçaladılar. Ekonomik kayıplar bir yana devlet, büyük itibar kaybına uğradı.

Doğu cephesinde Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasında Şüregel’de ordumuzun kazandığı bir muharebeden sonra Sultan Abdülhamit, Serasker Ahmet Muhtar Paşa’ya Gazilik unvanı ile birlikte bir de altın kılıç hediye etti. Ayrıca bu muharebenin kazanılmasında büyük payı olan Karapapak (Terekeme) Türklerinden Mihralı Bey’i de Hamidiye Nişanı ile taltif ederek Miralay rütbesi ile Alay komutanlığına atadı.

Kazanılan bu zafer, Doksan Üç Harbi’nden sonra Kars’ın Kırzıoğlu ailesine mensup olup, Mihralı Bey’in alayında Kolağası rütbesiyle görev yapmış olan Şerif oğlu, Aşık İsmail’in dilinden terennüm edilerek halka mal edildi.

Doksan üçte koptu kızıl kıyamet,
Zehir oldu bahar çağın Şüregel
Ali Osman’la Moskof cenge tutuştu
Sarsılmasın gönül bağın Şüregel.

Geldi Gediklere kondu ordumuz,
Kaptan Paşa er oğlu er merdimiz
Hınzır sürüsüne daldı kurdumuz
Al kan oldu solun sağın Şüregel.

Baş Gedikler oldu zafer meydanı,
Kızıltepe yedi nice bin canı
Muhtar Paşa aldı “Gazi” nişanı
Hiç solmasın bahçen bağın Şüregel.
….. …… ..
Kimseler görmemiş böyle savaşı
Koçak Mihrali Beğ gönüllü başı
İsmail’em dahi çekmem telaşı
Katmerlensin yürek yağın Şüregel.